अर्थतन्त्रको साख जोगाउँदै ऊर्जा क्षेत्र: २४.८८ प्रतिशतको ऐतिहासिक वृद्धि
July 7, 2026
असार २३, काठमाडौँ | चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासिक अवधिमा नेपालको अर्थतन्त्रले ऊर्जा क्षेत्रको बलियो साथ पाएको छ। राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले हालै सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक राष्ट्रिय लेखा अनुमान अनुसार, माघदेखि चैत्रसम्मको अवधिमा मुलुकको समग्र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जिडिपी) आधारभूत मूल्यमा ३.५१ प्रतिशतले विस्तार हुने प्रक्षेपण गरिएको छ।
अर्थतन्त्रका १८ वटा औद्योगिक वर्गीकरणमध्ये ऊर्जा क्षेत्रको भूमिका यस त्रैमासमा निर्णायक देखिएको छ। विद्युत्, ग्याससहितको ऊर्जा क्षेत्रको उत्पादन वृद्धिदर २४.८८ प्रतिशतको उच्च विन्दुमा पुगेको छ। संकुचनतर्फ जान सक्ने अन्य क्षेत्रहरूलाई ढाडस दिँदै ऊर्जा क्षेत्रले अर्थतन्त्रको मुख्य ‘स्तम्भ’ का रूपमा काम गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
ऊर्जाको अभूतपूर्व योगदानका अतिरिक्त वित्तीय तथा बिमा क्षेत्रले १०.२७ प्रतिशत र यातायात तथा भण्डारण क्षेत्रले ७.८३ प्रतिशतको वृद्धि हासिल गरेका छन्। त्यस्तै, थोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्रमा ५.२५ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ, जसमा स्वदेशी उत्पादन र व्यापारजन्य वस्तुको आयातमा भएको वृद्धि मुख्य कारक रहेको छ।
मुलुकको अर्थतन्त्रको ठूलो हिस्सा ओगट्ने कृषि, वन तथा मत्स्य क्षेत्रको वृद्धिदर भने १.५८ प्रतिशतमा खुम्चिएको छ। धान बालीमा आएको ह्रासलाई पशुपन्छी, तरकारी तथा फलफूल क्षेत्रले भरथेग गरेपछि कृषि क्षेत्र ऋणात्मक हुनबाट जोगिएको हो।
अर्कोतर्फ, केही क्षेत्रहरूमा भने शिथिलता कायमै देखिएको छ। सार्वजनिक प्रशासन तथा रक्षा क्षेत्रमा १.५९ प्रतिशत र औद्योगिक उत्पादनमा ०.५४ प्रतिशतको ऋणात्मक वृद्धि मापन गरिएको छ। निर्माण सामग्रीको आयातमा आएको कमी र स्वदेशी उत्पादनमा देखिएको सुस्तताका कारण समग्र आर्थिक वृद्धिदर केही प्रभावित भए पनि ऊर्जा क्षेत्रको उच्च योगदानले देशको आर्थिक साख जोगाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ।
असार २३, काठमाडौँ | चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासिक अवधिमा नेपालको अर्थतन्त्रले ऊर्जा क्षेत्रको बलियो साथ पाएको छ। राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले हालै सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक राष्ट्रिय लेखा अनुमान अनुसार, माघदेखि चैत्रसम्मको अवधिमा मुलुकको समग्र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जिडिपी) आधारभूत मूल्यमा ३.५१ प्रतिशतले विस्तार हुने प्रक्षेपण गरिएको छ।
अर्थतन्त्रका १८ वटा औद्योगिक वर्गीकरणमध्ये ऊर्जा क्षेत्रको भूमिका यस त्रैमासमा निर्णायक देखिएको छ। विद्युत्, ग्याससहितको ऊर्जा क्षेत्रको उत्पादन वृद्धिदर २४.८८ प्रतिशतको उच्च विन्दुमा पुगेको छ। संकुचनतर्फ जान सक्ने अन्य क्षेत्रहरूलाई ढाडस दिँदै ऊर्जा क्षेत्रले अर्थतन्त्रको मुख्य ‘स्तम्भ’ का रूपमा काम गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
ऊर्जाको अभूतपूर्व योगदानका अतिरिक्त वित्तीय तथा बिमा क्षेत्रले १०.२७ प्रतिशत र यातायात तथा भण्डारण क्षेत्रले ७.८३ प्रतिशतको वृद्धि हासिल गरेका छन्। त्यस्तै, थोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्रमा ५.२५ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ, जसमा स्वदेशी उत्पादन र व्यापारजन्य वस्तुको आयातमा भएको वृद्धि मुख्य कारक रहेको छ।
मुलुकको अर्थतन्त्रको ठूलो हिस्सा ओगट्ने कृषि, वन तथा मत्स्य क्षेत्रको वृद्धिदर भने १.५८ प्रतिशतमा खुम्चिएको छ। धान बालीमा आएको ह्रासलाई पशुपन्छी, तरकारी तथा फलफूल क्षेत्रले भरथेग गरेपछि कृषि क्षेत्र ऋणात्मक हुनबाट जोगिएको हो।
अर्कोतर्फ, केही क्षेत्रहरूमा भने शिथिलता कायमै देखिएको छ। सार्वजनिक प्रशासन तथा रक्षा क्षेत्रमा १.५९ प्रतिशत र औद्योगिक उत्पादनमा ०.५४ प्रतिशतको ऋणात्मक वृद्धि मापन गरिएको छ। निर्माण सामग्रीको आयातमा आएको कमी र स्वदेशी उत्पादनमा देखिएको सुस्तताका कारण समग्र आर्थिक वृद्धिदर केही प्रभावित भए पनि ऊर्जा क्षेत्रको उच्च योगदानले देशको आर्थिक साख जोगाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ।